Social Media κατά την διάρκεια και μετά την πανδημία

Ο περιορισμός στο σπίτι έδρασε καταλυτικά σε αλλαγές οι οποίες αφορούν και στην χρήση των social media από τους χρήστες τους με αντίκτυπο στην μη άμεση συμβάδιση των brands και την αποσύνδεση τους με τα κοινά τους.

Είναι κοινοτυπία αλλά και αλήθεια, ο κόσμος θα είναι διαφορετικός μετά την πανδημίας. Το παραγωγικό ερώτημα ωστόσο είναι πόσο θα επηρεαστεί η ζωή μας, αυτή είναι και η αγωνία όλων πριν ανοίξουμε την πόρτα προς την ελευθερία. Σε ότι αφορά την χρήση των social media τα δεδομένα δείχνουν κάποιες ποιοτικές μεταβολές στην συμπεριφορά των χρηστών σε αυτά.

Τα κοινωνικά δίκτυα αποτέλεσαν τον ψηφιακό τόπο έκφρασης της κοινωνικότητας όταν η ανάγκη για κοινωνική αποστασιοποίηση σε όρους εγγύτητας και φυσικής παρουσίας ήταν απαραίτητη και επιβεβλημένη. Επίσης αποτέλεσαν το ανοιχτό κανάλι επικοινωνίας των επιχειρήσεων με τους πελάτες τους στο lockdown. 

H Techcrunch αναφέρει στον ιστότοπο της ότι για πρώτη φορά τα διαδίκτυα έγιναν κοινωνικά και παραλληλίζει την πρότερη κατάσταση της χρήσης τους με άθλημα για το οποίο γινόταν λόγος μόνο για τον πίνακα της βαθμολογίας και όχι για την ίδια την χαρά του αθλήματος. Ενδεικτικό αυτής της αναφοράς η αύξηση σε δημοφιλία κοινωνικών μέσων όπως το Houseparty τα οποία δεν δίνουν την δυνατότητα να κάνει κάποιος Like – γεμίζουν όμως το κενό στην έλλειψη της κοινωνικής έκφρασης και της επικοινωνίας. Τέλος ποτέ στην ιστορία των social media δεν υπήρξε μαζικότερη παραγωγή περιεχομένου για συναισθηματική στήριξη και παρακίνηση. 

Photo credit : freepik.com

Έρευνα της globalwebindex* ενισχύει την παραπάνω παραδοχή. Το 41% απάντησαν ότι χρησιμοποιούν τα social media περισσότερο για να διατηρήσουν επαφή με τους φίλους τους, το 28% για να εκφράσουν περισσότερο την γνώμη τους, το 20% για να συνδεθούν περισσότερο με τους γείτονες του, το 19% για να αναζητήσουν στοιχεία προϊόντος που επιθυμούν να αγοράσουν και το 15% για να μάθουν νέα σχετικά με τα αγαπημένα του brand. Μπορείτε να βρείτε την έρευνα ολοκληρωμένη εδώ.  Τα στοιχεία αυτά δείχνουν μία μεγαλύτερη αύξηση σε περισσότερο κοινωνικές συμπεριφορές.

*Η έρευνα πραγματοποιήθηκε την περίοδο 25-30 Μαρτίου 2020, σε χρήστες του internet μεταξύ 16-64 ετών στις ΗΠΑ (2218 χρήστες) και στο Ηνωμένο Βασίλειο (1726 χρήστες) σχετικά με τον τρόπο που χρησιμοποίησαν τα κοινωνικά διαδικτυακά.

Πολλές από τις επιχειρήσεις αντίστοιχα σταμάτησαν τις καμπάνιες τους στα κοινωνικά δίκτυα με αποτέλεσμα την μείωση του κόστους για κάθε κλικ.  Αυτό θα μπορούσε να θεωρηθεί ευκαιρία για φθηνή διαφήμιση.

Ωστόσο η πτώση στην τιμή του κόστους συνοδεύτηκε και με πτώση της σύνδεσης (engagement) των brands με το κοινό τους. Θα μπορούσε να συμπεράνει κανείς ότι το κοινό δεν ανταποκριθήκε στο περιεχόμενο που δημοσιεύτηκε από τα brands.

Από τα παραπάνω δεδομένα γίνεται εμφανής η ανάπτυξη μίας νέας κανονικότητας, μέχρι να ή αν αποδειχθεί το αντίθετο και οι χρήστες να επιστρέψουν περισσότερο ή λιγότερο στις παλιές τους συνήθειες.

Μπορεί η αναφορά στην κανονικότητα να φαντάζει σαν την όαση στην ερημιά της καραντίνας αλλά ο προσδιορισμός νέα, φέρει αντίστοιχα και την ανάγκη για προσαρμογή και κατανόηση της αλλαγής.

Η ατραπός των αλλαγών είναι σίγουρα αναπόδραστη και οι αλλαγές αυτές δεν έχουν εμπεδωθεί πλήρως λόγο της περιοριμένης διάρκειας και έντασης του φαινομένου της καραντίνας, η ερμηνεία τους απαιτεί βαθύτερη κατανόηση της συμπεριφοράς στα κοινωνικά δίκτυα. Έτσι και αλλιώς αποτελεί ένα προηγούμενο μοναδικό τόσο για τα social media όσο και για τους περισσότερους από εμάς.

Στο σημείο αυτό ζήτησα την βοήθεια ειδικών απευθύνοντας ερωτήματα για την ερμηνεία των δεδομένων όπως αυτά έχουν διαμορφωθεί.

Photo Credit : Freepik.com

Η Ειρήνη Βουτσκόγλου είναι Μαθηματικός με Μεταπτυχιακή Εξειδίκευση στα Πληροφοριακά Συστήματα, συγγραφέας και αρθρογράφος. – Θα την βρείτε σε όλα τα γνωστά κοινωνικά δίκτυα και στο site της divcast.gr.- Η δομική της κατανόηση και περιγραφή της κοινωνική συμπεριφορά των χρηστών στα social media η οποία εκφράζεται μέσα από τα κείμενα της, την καθιστούν την πλέον ειδικό επί του θέματος. Παρακάτω παρατίθεται το ερώτημα και η απάντηση σε αυτό:

Κατά την διάρκεια της καραντίνας τα social media αποτέλεσαν σημείο εκτόνωσης, δημιουργίας και επικοινωνίας. Ίσως πολλοί χρήστες για πρώτη φορά να κατάλαβαν την δυναμική τους. Πιστεύετε πως η δυναμική η οποία αναπτύχθηκε θα αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο οι χρήστες χρησιμοποιούν τα social media με ένα τρόπο περισσότερο αυθεντικό, δίνοντας αξία με το περιεχόμενο που κοινοποιούν ή θα δούμε και άλλες πλατφόρμες να εδραιώνονται στην καθημερινότητα μας ;

Ειρήνη Βουτσκόγλου : “Τα social κάλυψαν την αναγκαιότητα γρήγορης και φθηνής επικοινωνίας σε μία τακτικότητα που δεν υπήρχε πριν την πανδημία. Τα ποστ που πριν την περίοδο της καραντίνας αποτύπωναν στιγμές, τώρα έγιναν μία άμεση προβολή της ιδιωτικής μας ζωής.

 Εκεί που παλαιότερα, οι χρήστες δημοσίευαν είκοσι φωτογραφίες μιας εκδρομής ή ενός περιπάτου, τώρα έφτασαν να προβάλλονται όλο και πιο συχνά με μία live αναμετάδοση.

 Απουσία συμβατικών εξωτερικών δραστηριοτήτων, δεν υπήρχαν πολλές δημοσιεύσεις γεγονότων αλλά περισσότερες προσωπικές δημοσιεύσεις με το πρόσωπο και τον χαρακτήρα να προβάλλονται πιο έντονα και ίσως πιο δημιουργικά εφόσον καθένας σκεφτόταν πώς μέσα στο σπίτι ή σε έναν σύντομο περίπατο έπρεπε να απαθανατίσει μια στιγμή ή ένα βίντεο ικανό να τραβήξει την προσοχή.

 Εκτός αυτού, για πρώτη φορά ίσως, πολλοί χρήστες συνειδητοποίησαν την ανάγκη να αυτοεξυπηρετούνται διαδικτυακά πέρα από το επίπεδο της ψυχαγωγίας.

 Επιπρόσθετα, ήταν πολλοί οι χρήστες μεγαλύτερης ηλικίας που εξαιτίας της κατάστασης, «έμπλεξαν» με βιντεοκλήσεις και πλέον θα έχουν περισσότερες απαιτήσεις, όπως την συμμετοχή τους στο facebook ή στο instagram. Ίσως δούμε λοιπόν πιο διευρυμένες οικογενειακές στιγμές στα σόσιαλ, περισσότερα βίντεο και περισσότερους νέους χρήστες μεγάλης ηλικίας.

 Οι αλλαγές στην δραστηριότητα των χρηστών απαιτούν ένα διαρκές κίνητρο. Όταν αυτό εμφανίζεται και ύστερα φθίνει, οι χρήστες επιστρέφουν γρήγορα στις ξεκούραστες επιλογές τους.

Εκεί που πιστεύω πως είναι μεγάλη ευκαιρία να δομηθεί αυτό το διαρκές κίνητρο ώστε να υπάρξουν αλλαγές που θα εξελίξουν καταστάσεις είναι η εκπαίδευση, όπου η εξ αποστάσεως εναλλακτική θα πρέπει με κάποιο τρόπο να μπει μέσα στην εκπαιδευτική ρουτίνα.


Ο Αποστόλης Αϊβαλής είναι Managing Partner της AIVAL.COM ένα business strategy consulting firm και Syllabus Manager της KNOWCRUNCH.COM ένας διεθνής οργανισμός εκπαίδευσης. Έχει ειδίκευση και εμπειρία στις αγορές consumer & enterprise internet, social media, gaming, music, advertising, technology, media, mobile και fashion στις οποίες εργάζεται από το 1996 ως στέλεχος, mentor αλλά και επιχειρηματίας.

Συν-δημιούργησε την PowerΝet το 1996, τα Web Awards (τώρα Ermis Digital) το 1998, την ArboMedia το 2001, την Real Brands το 2007, την Social Brands το 2009, το StartupDay event το 2009 και το Startup Nation το 2011. Είναι επίσης δημιουργός του Professional Diploma in Digital & Social Media ενώ εκπαιδεύει στελέχη σε επιχειρήσεις, κολέγια και πανεπιστήμια από το 2007.

Παρακάτω παρατίθεται το ερώτημα και η απάντηση σε αυτό:

Οι έρευνες δείχνουν ότι κατά το διάστημα της καραντίνας οι χρήστες των social media προτίμησαν περιεχόμενο το οποίο διακινήθηκε οργανικά και λιγότερο προωθημένο περιεχόμενο. Η μεταστροφή αυτή θα μπορούσε να οφείλεται σε ψυχολογικούς παράγοντες των χρηστών ή στην έλλειψη προωθημένου περιεχομένου το οποίο να καλύπτει τις ιδιαίτερες ανάγκες τους εν μέσω της πανδημίας, θα μπορούσαμε να εικάσουμε ότι η μεταστροφή αυτή θα έχει μόνιμο χαρακτήρα και οι επιχειρήσει οι οποίες κάνουν διαφημίσεις στα social media θα πρέπει να προσαρμόσουν το περιεχόμενο τους ;

Απόστολος Αϊβάλης: “Παρότι σύμφωνα με την έρευνα οι αντιδράσεις δείχνουν πολύ μικρές για να συνιστούν σημαντικό εύρημα, θεωρώ πως στέκουν αλλά δεν θα παραμείνουν ως μόνιμη αντίδραση από τους χρήστες. Οι χρήστες προφανώς δεν ανταποκρινόταν στην αρχή με τον ίδιο τρόπο στο business as usual δεδομένης μιας πρωτόγνωρης κρίσης υγείας η οποία επηρεάζει άμεσα τις βασικές ανάγκες, τις προτεραιότητες και σαφώς την ψυχολογία

Έτσι όσα brands δεν πρόλαβαν να σταματήσουν ή να προσαρμόσουν τις διαφημίσεις τους είδαν διαφορά προς τα κάτω. Είδαν επίσης τους χρήστες να εκνευρίζονται περισσότερο στις άτοπες διαφημίσεις. 

Όσα brands προσάρμοσαν αμέσως την επικοινωνία τους (το μήνυμα δηλαδή) αλλά και την στρατηγική τους (περισσότερο χρήσιμο και χρηστικό περιεχόμενο από άμεσες πληρωμένες ενέργειες) είδαν θετική αύξηση. 

Ελπίζω η αλλαγή τοποθέτησης των brands με περισσότερο χρήσιμο content να εδραιωθεί στην στρατηγική τους. Κοινώς τα brands να εντάξουν το content marketing στο mix τους επιπρόσθετα των πληρωμένων διαφημιστικών εκστρατειών. Σταδιακά οι χρήστες θα αποδέχονται πάλι τις διαφημίσεις αλλά αν κάτι θέλουμε να μας μείνει είναι αυτό: μήν ξεχνάτε να δίνετε αξία στους χρήστες.”

Οι χρήστες έγιναν πιο δημιουργικοί, επικοινώνησαν περισσότερο με χρήση κοινωνικών δικτύων, πρόβαλλαν περισσότερο ιδιωτικές στιγμές, χρησιμοποίησαν νέα μέσα και εφαρμογές, έδειξαν αλληλεγγύη και παρότρυναν για την υιοθέτηση μίας υπεύθυνης συμπεριφοράς για το κοινωνικό καλό.

Οι επιχειρήσεις ακολουθώντας αντίστοιχα τους χρήστες θα πρέπει να υιοθετήσουν και αυτές ένα περισσότερο άμεσο και ανθρωποκεντρικό μοντέλο επικοινωνίας με λιγότερη χρήση “ξύλινης” γλώσσας. Το μήνυμα θα πρέπει να έχει στοιχεία δημιουργικότητας και πρωτοτυπίας δίνοντας αξία. Όλα τα παραπάνω ίσως να έχουν λεχθεί πολλές φορές ως ο ενδεδειγμένος τρόπος επικοινωνίας μίας επιχείρησης στα κοινωνικά δίκτυα και πριν την πανδημία, η διαφορά τώρα είναι ότι οι χρήστες έχουν θέσει υψηλότερα ή απλά διαφορετικά standards και η απόκλιση από αυτά θα επιφέρει εντονότερη μείωση της σύνδεσης (engagement) με τα κοινά. Γίνεται περισσότερο εμφανές ότι τα brands θα πρέπει να επενδύσουν περισσότερο στην ανάπτυξη του κοινού τους με όρους κοινότητας (community).

Η εφαρμογή των παραπάνω με την υιοθέτηση διαδικασιών, τρόπων και τακτικών από τις επιχειρήσεις θα κάνει πιο ενδιαφέρουσα την καθημερινότητα των επαγγελματιών αλλά και των χρηστών.

Τώρα που όλοι έχουμε εξοικειωθεί λίγο περισσότερο με τον ψηφιακό κόσμο θα ήταν πολύ χρήσιμο να παραθέσετε να σχόλια σας παρακάτω και να ξεκινήσουμε έναν δημιουργικό διάλογο.

Leave a Reply

*
*